Soyadı Kanunu Öncesi ve Sonrası Lakaplarımız Canlanıyor!
Kıymetli Geçkinli Köylülerim,
Uzun zamandır aklımda olan ve dedelerimizi, ninelerimizi tanıma fırsatı bulamamanın verdiği o tatlı buruklukla filizlenen bir projeyi hayata geçirmek için yola çıktım: Geçkinli Köyü'nün Şeceresi ve Lakaplar Tarihi!
Bildiğiniz gibi, 1934 yılında yürürlüğe giren Soyadı Kanunu’ndan önce, bizleri birbirimizden ayıran, bir aileyi tanımlayan en güçlü unsur lakaplardı. Bu lakaplar; kişinin mesleğinden, fiziksel özelliğinden, inatçı tavrından, köydeki konumundan ya da en önemlisi, göç yoluyla geldiği yerden izler taşırdı.
🌟 Geçkinli Köyü’nün Unutulmaya Yüz Tutan Lakapları ve Hikayeleri
Sizlerin paylaştığı bilgiler, lakapların genellikle bir meslek, bir özellik, bir olay veya bir göç hikayesi etrafında oluştuğunu gösteriyor:
Lakap: Saraç İsmail
Tanınan Kişi: Saraç İsmail Karaca (Rahmetli dede)
Hikayesi: "Saraç İsmail" derlerdi rahmetli dedeme.
Bilgiyi Paylaşan: Emre Karaca
Lakap: İneci Ali Osman
Tanınan Kişi: Ali Osman (Dede)
Hikayesi: Dedemede "ineci Ali Osman" derler.
Bilgiyi Paylaşan: Nurdan İlgen
Lakap: Kahya Şaban
Tanınan Kişi: Şaban (Ağa babası, rahmetli)
Hikayesi: Rahmetli nur içinde yatsın Ağa babacığıma "kahya Şaban" derlerdi.
Bilgiyi Paylaşan: Nuran Sivrikaya
Lakap: Fedai Çavuş
Tanınan Kişi: Fedai Beykoz (Rahmetli baba)
Hikayesi: Babam rahmetli Fedai Beykoz 1967-1968 yılında Geçkinli köyünden Edirne'ye göç etmiş, onu tanıyan herkes "Fedai Çavuş" olarak tanır. Hala köye gittiğimde bana kimsin diye sorulduğunda Fedai Çavuş'un oğluyum diyorum.
Bilgiyi Paylaşan: Güngör Beykoz
Lakap: Makinistler
Tanınan Kişi: İbrahim Koçak (Rahmetli dedenin babası), Remzi Koçak (Rahmetli dede), Hilmi Ekici (Kayınbaba)
Hikayesi: Dedem Remzi Koçak'ın babası rahmetli İbrahim Koçak makinist olduğu İçin, "makinistler" lakabını almış olduğumuzu biliyorum. Makinist denme nedeni de değirmenlerdeki motorları tamir etmesinden gelmektedir.
Bilgiyi Paylaşan: Özlem Koçak Burgucu, Nect Abacı, Beytullah Özkan, Özgür Koçak
Lakap: Hocalar / Hacıoğulları
Tanınan Kişi: Hafız Hasan Yıldıran (Rahmetli dede) ve ailesi.
Hikayesi: Rahmetli dedem Hafız Hasan Yıldıran köyümüzde yıllarca imamlık yaptığı için bize de "Hocalar" denilmektedir. Yapmış olduğum soyağacı çalışmasında öğrendiğim kadarı ile dedemin dedesi Ispahallarda Kör Hacı İsmail ve lakapları da "Hacıoğulları" imiş.
Bilgiyi Paylaşan: Cemil Yıldıran
Lakap: Dikmeler / Çiftlik Ali
Tanınan Kişi: Ertuğrul/Hüsnü Paşa'nın dedesinin babası, Ali Amıca.
Hikayesi: Bizim lakabımız "dikmeler". Dedemin babası iç güveysi gelmiş. O zaman iç güveysine "dikme" derlermiş, oradan kalmış lakabımız. Zaman içersinde bu lakaplar kişilerin becerilerine kabiliyetlerine göre değişime uğramış. Örneğin Ali amıcam çalışkanlığı ile "çiftlik Ali" lakabını almış.
Bilgiyi Paylaşan: Ertuğrul Paşa, Hüsnü Paşa
Lakap: Çançanlar / Çan Çan Hasan
Tanınan Kişi: Hasan Köken, Azize Köken; Hasan Dede (Nect Abacı'nın dedesi).
Hikayesi:
- Ümmühan Koç'a göre: Hasan köken Azize köken "çançanlar".
- Nect Abacı'ya göre: Dedem Hasan çocukken arkadaşları ile oyunlar oynuyorlar. Dedem boynuna koyunların çanını takarmış, çan sesi çaldığı için oyunda onu tanımak kolay oluyormuş. Bundan dolayı ona "Çan Çan Hasan" demişler. Ayrıca dedemin köy kahvesi ve kahvenin içinde berber dükkanı varmış. Berber çağırmak için kapı dışında bir ip ve ipin ucunda çan bağlıymış, çanı çaldırarak kahveyi açtırıyorlarmış. Lakap biraz da oradan geliyor.
Bilgiyi Paylaşan: Ümmühan Koç, Nect Abacı
Lakap: Yırtıcı
Tanınan Kişi: Hüseyin Akar (İneci Ali Osman'ın damadı).
Hikayesi: Babam Hüseyin akar "yırtıcı" derler ineci Ali Osman'ın damadı.
Bilgiyi Paylaşan: Nurdan İlgen
Lakap: Koca Hasan
Tanınan Kişi: Hasan Dede (Rahmetli)
Hikayesi: Dedem'e "Koca Hasan" derlerdi Rahmetli nur içinde uyu.
Bilgiyi Paylaşan: Turgut Savacı
Lakap: Yorulmazlar
Tanınan Kişi: Mehmet Ocak'ın dayım sülalesi.
Hikayesi: Sülalelerinin lakabı "Yorulmazlar".
Bilgiyi Paylaşan: Mehmet Ocak
Lakap: Atrenliler
Tanınan Kişi: Ahmet Akıncı ve ailesi.
Hikayesi: Annemin babası rahmetli dedem Ahmet Akıncı, babası rahmetli Hasan dedemiz ve 5 oğlu ile Balkan Savaşı sırasında Bulgaristan Ortaköy (İvalovgrad)'e bağlı şimdiki adı Kobilino olan "At Eren" köyünden geldikleri için onlara önce "At Erenliler" denilmiş ve zamanla "Atrenliler" şeklini almıştır.
Bilgiyi Paylaşan: Cemil Yıldıran
Lakap: Macur Niyazi
Tanınan Kişi: Niyazi Bilgin (Rahmetli dede)
Hikayesi: Rahmetli Niyazi Bilgin dedemiz 1950 Bulgaristan göçmeni olduğu için, göçmen anlamı taşıyan "Macur Niyazi" diye bilinir. Lakabımız budur.
Bilgiyi Paylaşan: Filiz Orak
Lakap: Karamanlılar
Tanınan Kişi: Hamdi Bulut'un ailesi.
Hikayesi: Bizim lakabımız "karamanlılar".
Bilgiyi Paylaşan: Hamdi Bulut
Lakap: Filizler
Tanınan Kişi: Serkan Geldi'nin dedeleri.
Hikayesi: Dedemler Bulgaristan'dan geldiklerinde 3 kardeş olarak gelmişler. Üçü de uzun ve aynı boyda oldukları için "Filizler" lakabı verilmiştir.
Bilgiyi Paylaşan: Serkan Geldi
Lakap: Hocalar (Ömer Hocalar) / Sezen Soyadı Kökeni
Tanınan Kişi: Rahmetli Ömer Sezen (Dede)
Hikayesi: Rahmetli "Ömer Sezen" dedemiz 1. Dünya Savaşı'nda İngilizlere esir düşer ve 4 yıl İngilizlerin sömürge devleti olan Mısır'da esaret hayatı yaşar. Burada Arapça ve İngilizceyi askerlerden çok iyi bir şekilde öğrenir. Esaret hayatı bitip döndüğünde Kur'an-ı Kerim'i 4 günde ezberden hatim edebildiği için ona hoca demişlerdir. Sezgileri de çok kuvvetli olduğu için Sezen soy ismi verilmiştir.
Bilgiyi Paylaşan: Aslı Sezen
🙏 Teşekkür Edenler
Projenin samimiyeti ve köy belleğine katkısından dolayı desteklerini ve teşekkürlerini iletenler.
- Özlem Koçak Burgucu: "İnsani değerlerin kaybolduğu şu zamanlarda, köyümüz adına, yaptığınız sıcacık, samimi paylaşımlar için de ayrıca çok teşekkürler."
- Nect Abacı: "Bana eskiyi hatırlattınız size selamlar olsun."
- Özgür Koçak: "Çalışmalarınızı beğeni ile takip ediyoruz."
- Aslı Sezen: "Eline emeğine sağlık kıymetli işler yapıyorsun."
- Emine Kanarya: "Emeğinize SAĞLIK keyifle okudum 👍👏"
📜 Geçmişimize Sahip Çıkmak, Geleceğe Işık Tutmaktır
Sevgili Geçkinli Köyü,
Bu paylaşımlarla bir kez daha gördük ki, bir lakap sadece bir isim değil; bir meslek tarihi, bir göç destanı, bir karakter analizi ve en önemlisi, bir aile belgesidir.
Bu projeye katkıda bulunan tüm değerli hemşehrilerimize sonsuz teşekkürler. Cemil Yıldıran'ın da belirttiği gibi, "Bölgemizde yaşanan işgal ve göçlerden dolayı bir çoğumuz ancak iki kuşak öncesine ait bilgilere ulaşabiliyoruz. Ama en azından bu tür bilgilerin bundan sonraki nesillere aktarılmak üzere kayıt altına alınması çok önemlidir."
Bu yazı bir son değil, başlangıçtır. Hala eklenmemiş lakaplar, düzeltilmesi gereken bilgiler, bu lakaplarla ilgili anlatılmayı bekleyen fıkralar, anekdotlar ve hikayeler var.
Siz de bu projenin bir parçası olmaya devam edin: Eğer sizin ailenize ait farklı bir lakap, bir hikaye ya da burada adı geçen lakaplardan birinin daha detaylı bir öyküsü varsa, lütfen İletişim sayfasından mesaj göndererek katkıda bulunun.
Geçmişimizi yaşattığımız, hatıralarımızı tazelediğimiz nice güzel günlere...
Sevgi ve saygılarımla,
Burak Can